Chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Hàn thực đầy đủ và chuẩn nhất

Theo nghĩa chữ Hán “Hàn” là lạnh, “thực” là ăn, “Tết Hàn thực” là tết ăn đồ lạnh. Tết Hàn thực (3/3 âm lịch hàng năm) có nguồn gốc từ Trung Quốc. Đó là vào thời Xuân Thu (770 – 221), vua Tấn Văn Công phải lưu vong. Bấy giờ, có hiền sĩ Giới Tử Thôi đã hiến nhiều mưu kế và phò tá vua. Sau này, khi Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương đã phong thưởng cho nhiều người nhưng quên mất Giới Tử Thôi. Đên lúc vua nhớ ra thì Giới Tử Thôi đã về Điền Sơn ở ẩn và không muốn quay về lĩnh thưởng. Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng để ép Giới Tử Thôi quay về nhưng không ngờ lại hại ông chết cháy. Vua đã lập miếu thờ và hạ lệnh phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng niệm Giới Tử Thôi.

Tuy bắt nguồn từ Trung Quốc nhưng sang Việt Nam, từ thời Lý, Tết Hàn thực đã được Việt hóa. Người Việt Nam ăn tết Hàn thực với mục đích chủ yếu là để lễ Phật và cúng gia tiên. Tết Hàn thực ở Việt Nam không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn được thực hiện nhưng không thể thiếu món bánh trôi, bánh chay cũng với ý nghĩa là thức ăn nguội. Cũng có nhiều ý kiến cho rằng bánh trôi, bánh chay để nhắc tới sự tích “bọc trăm trứng” của mẹ Âu cơ.

Mâm lễ tết Hàn Thực

Mâm lễ cúng ngày tết Hàn thực không cần phải chuẩn bị mâm cao, cỗ đầy, bày vẽ các thủ tục tốn kém mà chỉ cần thành tâm.

Mâm cỗ cơ bản thường bao gồm: bánh trôi, bánh chay, hương, hoa, trầu cau.

Bánh trôi, bánh chay

Bánh trôi, bánh chay là lễ vật không thể thiếu trong mâm cỗ cúng tết Hàn thực 3/3. Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh, số lượng bánh trôi, bánh chay trong mâm cúng nên là 5 hoặc 3 bát.

Bánh trôi nặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong nhân đường đỏ, thả luộc trong nồi nước sôi, khi bánh nổi lên mặt nước vớt ra. Còn bánh chay thì nặn tròn dẹt, không nhân, đặt lên đĩa nhỏ, đổ nước đường lên trên. Bày lên đĩa, để nguội, thắp hương.

Đây là đồ cúng quan trọng nhất làm nên nét riêng cho tết Hàn thực ở Việt Nam. Vì thế, người dân một số vùng Bắc Bộ nước ta còn gọi tết Hàn thực là ngày Bánh trôi, bánh chay.

Hương, hoa tươi, trầu cau

Trong lễ cúng dù to hay nhỏ, người Việt đều không thể thiếu nén hương, hoa tươi và trầu cau để trên ban thờ. Do vậy, vào ngày tết Hàn thực, mâm cúng cũng sẽ không thể thiếu những thứ này. 

Mâm ngũ quả                                                    

Tùy từng mùa, tùy điều kiện mỗi nhà, gia chủ chọn 5 quả có màu sắc khác nhau như màu xanh, đỏ, vàng, tím… để đại diện cho ngũ hành, dâng cúng tổ tiên thể hiện lòng hiếu thảo và ước mong những điều tốt lành.

Ngoài các món trên, gia đình có thể chuẩn bị thêm tiền vàng, một ly nước sạch và 3-5 chén trà.

Một số lưu ý

Ngày nay, nhiều gia đình thường “chuộng” bánh trôi chay nhiều màu sắc để thắp hương, dâng lên ông bà tổ tiên. Theo  các chuyên gia văn hóa, điều này không đúng với nguyên gốc và những ý nghĩa của ngày lễ Hàn thực.

Bánh trôi nguyên bản là màu trắng, hình tròn đầy thể hiện cho khát vọng về những điều tốt đẹp, viên mãn tròn đầy, tinh khiết trong cuộc sống.

Ngoài ra, vào ngày lễ này, các gia đình không cần chuẩn bị “mâm cao, cỗ đầy”, bày vẽ các thủ tục tốn kém mà chỉ cần thành tâm, dâng bánh trôi, chay lên ban thờ ông bà, tổ tiên, nguyện cầu những điều tốt đẹp, an lành trong cuộc sống.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *